Προσωπική ιστοσελίδα Γιώργου Σαμπατακάκη

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ / ΒΙΟ ΝΟΤΕ

Ο επίκουρος καθηγητής Θεατρολογίας Γιώργος Σαμπατακάκης είναι αριστούχος απόφοιτος του Τμήματος Θεατρικών Σπουδών του Πανεπιστήμιου Αθηνών, ειδικεύτηκε στην αρχαιοελληνική τραγωδία στο Πανεπιστήμιο του Cambridge (M.Phil.) με υποτροφία του ιδίου Πανεπιστημίου, και απέκτησε διδακτορικό δίπλωμα στις Θεατρικές Σπουδές από το Πανεπιστήμιο του Λονδίνου με υποτροφία του Ιδρύματος Ωνάση. Ασχολείται με την Ιστορία και τη Θεωρία του Θεάτρου, τη Θεωρία της Σκηνοθεσίας και της Κριτικής, και προσφάτως έστρεψε το ενδιαφέρον του στην Queer Θεωρία. Έχει συμμετάσχει σε επιστημονικά συνέδρια στην Ελλάδα και το εξωτερικό και έχει διατελέσει μέλος των κρατικών επιτροπών επιχορηγήσεων Θεάτρου.

George Sampatakakis (M.Phil., Cambridge; Ph.D., London) is Assistant Professor of Drama and Performance. His areas of interest include Performance Studies, Theories of Theatre, Theatre Directing, and Queer Art and Theory.

Επιστημονικό έργο (επιλογή)/Published work (selection):

  • “Η τραγωδία της (ελληνικής) οικογένειας: «Χρύσιππος» του Δημήτρη Δημητριάδη”, Χάρτης, 6 (Ιούνιος 2019), https://www.hartismag.gr/hartis-6/theatro/h-tragwdia-ths-ellhnikhs-oikogeneias-xrysippos-toy-dhmhtrh-dhmhtriadh.

  • “Κουίρ σαν χώρα ή βγαίνοντας με κέφι από την ντουλάπα της Μεταπολίτευσης”, ειδικό τεύχος της Εφημερίδας των Συντακτών «Αόρατη Ιστορία: Διαδρομές, βιώματα, πολιτικές των ΛΟΑΤΚΙ+ στην Ελλάδα», 8.6.2019, 35.

  • “Bodies of truth: The terrible beauty of queer performance”, Journal of Greek Media and Culture, 4.2 (2019): 255-266.

  • “Πικροθρηνωδώντας ως βαριόμοιρη. Το ιδεολόγημα των εθνικών τραγωδών και η επιτέλεση του θρήνου”, Πρακτικά 14ου Διεθνούς Συμποσίου Αρχαίου Ελληνικού Δράματος: “Ο θρήνος στο αρχαίο ελληνικό δράμα”, Κυπριακό Κέντρο του Διεθνούς Ινστιτούτου Θεάτρου – Υπουργείο Παιδείας Κύπρου, Λευκωσία, 2019, 135-150.

  • “The Theatre of Theodoros Terzopoulos”, Dionysus in Exile: The Theatre of Theodoros Terzopoulos, Theater der Zeit, Berlin, 2019, 18-32.

  • πειθήνια σώματα… Καταστολή και επιθυμία στο Angelstate της Νίνας Ράπη”, Νίνα Ράπη, Angelstate, Εκδόσεις Σοκόλη, Αθήνα, 2019, 7-10.

  • “Το gay θέατρο στην Ελλάδα (από το ιδεολόγημα της αμαρτίας στις queer τραγωδίες)”, Κ. Διαμαντάκου – Α. Αλτουβά (επιμ.), Πρακτικά Ε’ Θεατρολογικού Συνεδρίου: «Θέατρο και Δημοκρατία», Τμήμα Θεατρικών Σπουδών, ΕΚΠΑ, Αθήνα, 2018, 479-501.

  • “Έξω οι Ούνοι… Τα Θεατρικά Σκάνδαλα στην Επίδαυρο (Β’)”. Θεάτρου Πόλις, τ. 3-4, 2018, 8-21.

  • “BOOK REVIEW: Tragedy’s Endurance: Performances of Greek Tragedies and Cultural Identity in Germany since 1800. By ERIKA FISCHER-LICHTE. New York, NY: Oxford University Press, 2017. Pp. xix + 398. Hardcover, $115.00. ISBN 978-0-19-965163-4”, The Classical Journal, 114(1), 118-21.

  • δοσμένος ως άντρας. Η queer ποιητική του Δημήτρη Δημητριάδη”, στο Κ. Εξάρχου (επιμ.), Δημήτρης Δημητριάδης: Παραβιάζοντας τα όρια, Σαιξπηρικόν, Θεσσαλονίκη 2018, 167-82.

  • “The aphanisis of the Subject: Viewing the Absence in the Art of AIDS”, Gramma: Journal of Theory and Criticism, τ. 24, 2017, 125-133.

  • “Dionysus the Destroyer of Traditions: The Bacchae on Stage”, in G. Rodosthenous (ed.), Contemporary Adaptations of Greek Tragedy: Auteurship and Directorial Visions, Methuen Bloomsbury, London, 2017, 189-211.

  • “Η Αθήνα ως αστικό φόντο Από τον Καμπύση στη Νεκρή φύση”, Νέα Εστία, τχ. 1873, 2017, 320-25.

  • “Ο ανθρωπισμός της νέας συνείδησης”, http://www.oanagnostis.gr/, 3-1-2017 [Κριτική του βιβλίου της Καλλιόπης Εξάρχου, Δημήτρης Δημητριάδης. Το θέατρο του ‘ανθρωπισμού’, Εκδ. Σοκόλη, Αθήνα 2016].

  • “Déconstruire la normalité. Esthétiques post-traditionnelles en Grèce”, Théâtre/Public, τχ. 222, 2016, 80-86 (μτφ. από τα Ελληνικά Ε. Ζέρβα).

  • Τeatr Theodorosa Terzopoulosa. Estetyka i ideologia“, Didaskalia, τχ. 135, 2016, 72-77.

  • “Η τραγωδία ως ανάπτυγμα του κακού. Η Μήδεια του Miyagi Satoshi και η ιαπωνική παράδοση”, στο: Κ. Κυριακός (επιμ.), Το αρχαίο θέατρο και η πρόσληψή του. Πρακτικά του Δ΄ Πανελληνίου Θεατρολογικού Συνεδρίου, Πανεπιστήμιο Πατρών – Τμήμα Θεατρικών Σπουδών, Πάτρα, 2015, 483-504.

  • “Acting like a Monument. Greekness and Assimilation in Euripides Laskaridis’ Ridicule and Transformation – The Walk (2013)”, in T. Vovolis (ed.), Catalogue, Prague Quadrennial, HCITI, Athens, 2015, 215-224.

  • Ομιλούσα Νεκρή φύση. Μια εικ-αστική υμνωδία”, Επίμετρο στο: Μανώλης Τσίπος, Νεκρή φύση προς δόξα της πόλης, εκδ. Γαβριηλίδης, Αθήνα 2015, 59-64.

  • “Η ορμή και η θύελλα της ανάταξης. Ένα σχόλιο στη δραματουργία του Μ. Τσίπου”, The Greek Play Project, http://www.greek-theatre.gr/public/gr/greekplay/index/reviewview/50.

  • “Χρήμα και Θέατρο. Κρατικές επιχορηγήσεις για τον 21ο αιώνα”, στο: Γ. Πεφάνης (επιμ.), Η λάμψη του χρήματος στη Νεοελληνική Λογοτεχνία (από την Κρητική Αναγέννηση στην αυγή του 21ου αιώνα), Ίδρυμα Κώστα και Ελένης Ουράνη, Αθήνα 2014, 140-155.

  • “Μεταδραματικοί Προμηθείς: Από τον Heiner Müller στους Rimini Protokoll“, Γ. Κ. Βαρζελιώτη (επιμ.), Πρακτικά Επιστημονικού Συνεδρίου: «20 Χρόνια Θεατρικών Σπουδών: Από τη Χώρα των Κειμένων στο Βασίλειο της Σκηνής», Τμήμα Θεατρικών Σπουδών, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Αθήνα 2014, 807-818 (ebook).

  • Έξω οι Ούνοι…: Πολιτισμικές δυσανεξίες και ιδιοκτησιακές ιδεολογίες στα ελληνικά φεστιβάλ”, A. Δημητριάδης – Ι. Πιπινιά – Α. Σταυρακοπούλου (επιμ.), Πρακτικά Διεθνούς Επιστημονικού Συνεδρίου «Σκηνική Πράξη στο Μεταπολεμικό Θέατρο: Συνέχειες και Ρήξεις», Τμήμα Θεάτρου, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Εκδόσεις ΑΠΘ, Θεσσαλονίκη, 2014, 435-450.

  • “Οι Άγριες νότες και η τελεολογία της αντίστασης”, εισαγωγή στο: Νίνα Ράπη, Άγριες νότες, εκδ. Σόκολη, Αθήνα 2014, 7-8.

  • “Mourning over Heritage, Weeping over Performance: The Melancholy of the Critic”, Adam Czirak – Vassilis Noulas – Natascha Siouzouli (eds.), Melancholy and Politics, Institute for Live Arts Research |Π|, Athens 2013, 35-41.

  • “Η κρίση της αναπαράστασης: Αντιρρεαλιστικές τάσεις στο νεοελληνικό θέατρο του 21ου αιώνα”, στο Γρηγόρης Ιωαννίδης (επιμ.), Ο ηθοποιός και η τέχνη της υποκριτικής. Θεωρία και Πράξη, Ιστορία και Παρόν, Ergo, Αθήνα 2011, 367-385.

  • Gestus or Gesture? Greek Theatre Performance and Beyond, στον τόμο J. Nelis (ed.), Receptions of Antiquity, Academia Press, Ghent, 2011, 103-15.

  • “Codex Prometheus”, στον τόμο Frank M. Raddatz (ed.), Promethiade, Klartext, Essen 2011, 116-118.

  • “Η καταγωγή του θεάτρου από τα δρώμενα; Εικασίες και παραστασιακά τεκμήρια”, Πρακτικά 1ης και 2ης Διεθνούς Συνάντησης Αρχαίου Δράματος, Εκδόσεις Καταγράμμα, Κιάτο 2011, 129-147.

  • “The Metaphysics of Absence in Greek and Chinese Theatre: An Introductory Comment”, στον τόμο Liu Xiaocun (ed.), The Theatre and Method of Theodoros Terzopoulos, China Theatre Press, Beijing 2011, 133-142 (στα κινεζικά).

  • “Ολοσχερώς πάσχειν. Το μεταδραματικό θέατρο του Γιάννη Κοντραφούρη”, στο Γιάννης Κοντραφούρης, Ιοκάστη και άλλα έργα για το θέατρο, εκδ. ΑΓΡΑ, Αθήνα, 2010, 13-73.

  • “Έγκληση στην τάξη της Μιμήσεως: Οι αξιολογικές υπεραξίες της νεοελληνικής θεατρικής κριτικής”, Αντώνης Γλυτζουρής (επιμ.), Πρακτικά Γ΄ Πανελλήνιου Θεατρολογικού Συνεδρίου “Παράδοση και εκσυγχρονισμός στο νεοελληνικό θέατρο: από τις απαρχές ως την μεταπολεμική εποχή”, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης-Ίδρυμα Τεχνολογίας & Έρευνας, Ηράκλειο, 2010, 619-27.

  • “Μίμησις – Ήθος – Διάνοια: Οι εθνοκεντρικές επενδύσεις της νεοελληνικής κριτικής”, Επιστημονική Επιθεώρηση Τεχνών του Θεάματος, τχ. 1, 2001, 185-223.

  • Heiner Müllers Mauser: Den Menschen im Zahnrad der Revolution“, Theater der Zeit, 06/2009, 55-56.

  • Γεωμετρώντας το Χάος: Μορφή και Μεταφυσική στο Θέατρο του Θεόδωρου Τερζόπουλου, Εκδόσεις Μεταίχμιο, Αθήνα, 2008.

  • Ευριπίδη Κρήτες: Εισαγωγή –Μετάφραση – Ερμηνευτικό Παράρτημα, Εκδόσεις Σμίλη, Αθήνα, 2007.

  • “Biology is not Destiny: Mask and Gender Construction in Greek Theatre”, In Focus, 3.3 (2006): 99-107.

  • “In the Illusion of Violence: Acting Pain in Ritual, Greek Drama, and the S/M Theory”, In Focus, 3.1, March 2006, 50-56.

  • “Dionysus Restitutus: Terzopoulos’ Bakchen“, Frank M. Raddatz, (Hsg.), Reise mit Dionysos: Das Theater des Theodoros Terzopoulos, Theater der Zeit, Berlin, 2006, 90-102.

ΣΥΝΔΕΣΜΟΙ/LINKS

ACADEMIA https://upatras.academia.edu/GEORGSAMPATAKAKIS

GOOGLE SCHOLAR https://scholar.google.gr/citations?user=l_cUE3sAAAAJ

ΠΕΡΙΓΡΑΦΕΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ

– «Θεωρία του Θεάτρου και του Δράματος (στους νεότερους χρόνους)»

Το μάθημα εξετάζει τις σημαντικότερες θεωρίες για το δράμα και την τέχνη της παράστασης όπως διαμορφώθηκαν από την εποχή της ιταλικής Αναγέννησης μέχρι την ανάπτυξη των κινημάτων της ιστορικής πρωτοπορίας στις αρχές του εικοστού αιώνα. Στόχος είναι η μελέτη των θεωρητικών κειμένων για το θέατρο και η ανάδειξη του τρόπου που ενσωματώνονται στη δραματουργία και τη σκηνική πρακτική εκφράζοντας παράλληλα τις δεσπόζουσες αισθητικές, πολιτιστικές, κοινωνικές και ιδεολογικές κατευθύνσεις κάθε ιστορικής περιόδου.

https://eclass.upatras.gr/courses/THE715/

Ενδεικτική Βιβλιογραφία (στα Ελληνικά)

– Γραμματάς, Θόδωρος, Εισαγωγή στην Ιστορία και τη Θεωρία του Θεάτρου, Εξάντας, Αθήνα 2012.

Carlson, Marvin, Performance. Μια κριτική εισαγωγή, μτφ. Ε. Ράπτου, Παπαζήσης, Αθήνα 2014.

FischerLichte, Erika, Θέατρο και Μεταμόρφωση. Προς μια νέα αισθητική του επιτελεστικού, μτφ. Ν. Σιουζουλή, Πατάκης, Αθήνα 2013.

– Πατσαλίδης, Σάββας, Θέατρο και Θεωρία. Περί (υπο)κειμένων και (δια)κειμένων, University Studio Press, Θεσσαλονίκη 2004.

– Πεφάνης, Γιώργος, Σκηνές της Θεωρίας. Ανοικτά πεδία στη Θεωρία και την Κριτική του Θεάτρου, Παπαζήσης, Αθήνα 2007.

– Πούχνερ, Βάλτερ, Από τη Θεωρία του Θεάτρου στις θεωρίες του θεατρικού. Εξελίξεις στην Επιστήμη του Θεάτρου στο τέλος του 20ου αιώνα, Πατάκης, Αθήνα 2004.

Schechner, Richard, Θεωρία της Επιτέλεσης, μτφ. Ν. Κουβαράκου, Τηλέθριο, Αθήνα 2011.

Τρόπος εξέτασης μαθήματος: γραπτή εξέταση.

– «Σε­μι­νάριο ΙΙΙ (Νε­ότε­ρο Θέα­τρο με έμ­φα­ση στο δράμα)»

Αντικείμενο του συγκεκριμένου σεμιναρίου αποτελεί η διερεύνηση ζητημάτων σχετικών με τη δραματουργία και την ιστορία του νεοελληνικού, ευρωπαϊκού και αμερικανικού θεάτρου. Διερευνώνται επίσης, με τη βοήθεια της θεωρίας, ζητήματα του σύγχρονου θεάτρου που εντάσσονται σε ευρύτερες θεματικές ενότητες όπως είναι το πρόβλημα της ταυτότητας (οι όψεις της ετερότητας, το διασπασμένο υποκείμενο της μεταμοντέρνας δραματουργίας), η αναπαράσταση των δομών του δραματικού χώρου και χρόνου, οι μεταμορφώσεις του δραματικού λόγου (διακειμενικότητα, οι αισθητικές επιδράσεις από άλλες μορφές τέχνης) κ.ά. Επίσης διερευνώνται όψεις της παραδοσιακής δραματουργίας και γενικότερα της ποιητικής του λαϊκού θεάτρου.

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

1. Βασικά εργαλεία ανάλυσης του δράματος
– Cardullo, R. J.,
A Play Analysis: A Casebook on Modern Western Drama, Sense Publishers, Rotterdam 2015.
– Pfister, M.,
The Theory and Analysis of Drama, Cambridge UP, Cambridge 1988.
– Rush, D.,
A Student Guide to Play Analysis, Southern Illinois UP, Carbondale 2005.

2. Ελληνόφωνη βιβλιογραφία
– Γραμματάς, Θ.,
Διαδρομές στη θεατρική ιστορία, εκδ. «Εξάντας», Αθήνα 2004.
_______,
Για το δράμα και το θέατρο, εκδ. «Εξάντας», Αθήνα 2006.
– Dawson, S. W.,
Δράμα και δραματικό στοιχείο, μτφρ. Ι. Ράλλη, εκδ. «Ερμής», Αθήνα 1986.
– Gouhier, H.,
Το θέατρο και η ύπαρξη, μτφρ. Χ. Μπακονικόλα-Γεωργοπούλου, εκδ. Καρδαμίτσα, Αθήνα 1991.
– Μαράκα, Λ,
Θέατρο και δράμα. Μελετήματα για τη γερμανόφωνη δραματολογία, εκδ. «Πολύτροπον», Αθήνα 2005.
_______,
Δράμα και παράσταση, εκδ. «Πολύτροπον», Αθήνα 2006.
– Μπακονικόλα-Γεωργοπούλου, Χ.,
Θέματα και πρόσωπα του σύγχρονου δράματος, εκδ. Πατάκη, Αθήνα 1998.
_______,
Πτυχές του ευρωπαϊκού δράματος, εκδ. «Επτάλοφο», Αθήνα 2003.
– Παπανδρέου, Ν.,
Περί θεάτρου, University Studio Press, Θεσσαλονίκη 1994.
– Πατσαλίδης, Σ.,
Θέατρο και θεωρία, University Studio Press, Θεσσαλονίκη 2000.
_______,
Από την αναπαράσταση στην παράσταση (σπουδή ορίων και περιθωρίων), εκδ. «Ελληνικά Γράμματα», Αθήνα 2004.
– Πεφάνης, Γ.,
Σκηνές της θεωρίας. Ανοιχτά πεδία στη θεωρία και την κριτική του θεάτρου, εκδ. Παπαζήση, Αθήνα 2007.
– Πούχνερ, Β.,
Δραματουργικές αναζητήσεις. Πέντε μελετήματα, εκδ. Καστανιώτη, Αθήνα 1995.
– Pavis, P.,
Λεξικό του θεάτρου, μτφρ. Α. Στρουμπούλη, εκδ. Gutenberg, Αθήνα 2006.
– Σακελλαρίδου, Ε.,
Σύγχρονο γυναικείο θέατρο (από τη μεταμπρεχτική στη μεταφεμινιστική αναπαράσταση), εκδ. «Ελληνικά Γράμματα», Αθήνα 2007.
– Ταμπάκη, Α.,
Η νεοελληνική δραματουργία και οι δυτικές της επιδράσεις (18ος-19ος αι.). Μια συγκριτική προσέγγιση, εκδ. Εrgo, Αθήνα 2002.
– Τσατσούλης, Δ.,
Σημεία γραφής κώδικες σκηνής στο σύγχρονο ελληνικό θέατρο, εκδ. «Νεφέλη», Αθήνα 2007.
– Χασάπη-Χριστοδούλου, Ε.,
Η ελληνική μυθολογία στο νεοελληνικό δράμα Ι, ΙΙ, University Studio Press, Θεσσαλονίκη 2002.


3. Ξενόγλωσση βιβλιογραφία
Asmuth, Bernard. 1997. Einführung in die Dramenanalyse. Stuttgart: Metzler.
Banham, Martin, ed. 1995. The Cambridge Guide to Theatre. Cambridge: Cambridge University Press.
Brandt, George W., ed. Modern Theories of Drama: A Selection of Writings on Drama and Theatre, 1840-1990. London: Oxford University Press, 1997.
Esslin, Martin. 1974. The Theatre of the Absurd. London: Methuen.
Esslin, Martin. 1977. An Anatomy of Drama. New York: Hill and Wang.
Fielitz, Sonja. 1999. Drama: Text und Theater. Berlin: Cornelsen.
Klotz, Volker. 1999.
Geschlossene und offene Form im Drama. München: Carl Hanser.
O’Neill, C. and A. Lambert. 1982. Drama Structures. London: Hutchinson.
Pfister, Manfred. 2001. Das Drama. Theorie und Analyse. München: Fink.

Τρόπος εξέτασης: Γραπτή εργασία (με ελάχιστο όριο 2500 λέξεις).

E-class: https://eclass.upatras.gr/courses/THE747/

«Το Θέατρο της Ασίας και της Άπω Ανατολής»

Το μάθημα μελετάει τα παραδοσιακά είδη, τους κώδικες και την αισθητική του Θεάτρου της Ασίας από το Κατακάλι και την Όπερα του Πεκίνου μέχρι το Νο, το Καμπούκι, το Μπουνράκου και το χοροθέατρο στο Μπαλί.

Ενδεικτική Βιβλιογραφία (στα Ελληνικά)

Barba, Eugenio και Savarese, Nicola, Η Μυστική Τέχνη του Ηθοποιού. Λεξικό Θεατρικής Ανθρωπολογίας, μτφ. Μ. Χατζηεμμανουήλ, Κοάν, Αθήνα, 2008.

Δερμιτζάκης, Μπάμπης, Εισαγωγή στο Θέατρο της Ιαπωνίας και της Κίνας, ΑΛΔΕ, Αθήνα, 2010.

Gunawardana, A. J. κ.ά., Το Θέατρο στην Ασία, μτφ. Φ. Κονδύλη, Δωδώνη, Αθήνα, 1989.

Μουζενίδης, Τάκης, Το Θέατρο της Κίνας, 2η εκδ., Πλέθρον, Αθήνα, 2006.

Τρόπος εξέτασης μαθήματος: γραπτή εξέταση.

E-class: https://eclass.upatras.gr/courses/THE741/

ΑΝΟΙΚΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: «ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ»

https://eclass.upatras.gr/courses/THE724/